DEDEMİN FİŞİ ................ KARDEŞİM BENİMERZİNCAN'DA SİNEMALAR VE ANILARIMIZ
Bizim kuşak şimdi 60 yaşları civarında. Çocukluğumuzda daha çok sinema vardı.
Belde sineması
Ferah sineması
Yenişehir sineması=Emek sineması, çocukluk ve gençlik yıllarımızda gittiğimiz sinemalardı.
Astsubay orduevi sineması , Subay orduevi sineması ve 27 mayıs ilkokulu baraka sineması na okulumuz tarafından götürülürdük.
Bir de yetişemediğim ancak duyduğum sinemalar vardı. Bezircilerin sineması=Jet sinema. Boş depo olarak görmüşlüğüm vardır.
Yankı sineması diye bir sinemayı söylediler. Hayal meyal orayada gittiğimi hatırlıyorum, bodrumdaki bir sinemaydı.
Atatürk okulunun arka yolundan giderken, Burada eskiden Yazlık sinema vardı diyenleri de hatırlıyorum.
Yenişehir = Emek sineması: Aşağı çarşıdaki PTT kargo merkezinin bulunduğu yerdeki Yenişehir sineması ( adı daha sonra emek sineması olmuştu) bulunmaktaydı.
Yenişehir sineması, adını yeni kurulan şehirden almış olmalı. bilindiği gibi 1939 Erzincan depreminde şehrin büyük bir kısmı tümüyle yıkılmış, yakın tarihte yapılan Toki bloklarının bulunduğu yerlerde Muvakkat şehir yapılmıştı. Muvakkat şehrin kuzey tarafında, yeni kurulacak şehir merkezinininde güneyinde kalacak yerde yeni şehir sineması adıyla bir sinemamız vardı. Bu sinemanın adı daha sonra emek sineması olmuştu. 1992 depreminden sonra kapandığını zannediyorum.
Ferah sineması; Dörtyol merkezde ( Kızılay Çarşısının olduğu bina) Ferah Sineması. Ferah sineması çok geniş bir salonu ve balkonu da bulunan kocaman bir sinemaydı. Kızılay binasındaydı. Binanın bir kısmı otel, bir kısmında çarşılar vardı. Arkada bodum katta ise kızılay düğün salonu vardı.
Belde sineması: Şimdiki Ermerkezin yerinde bulunan muhteşem Belde sineması.
Belde sineması daha sonraları yapıldı. İnşaatı yapılırken çok derin bir temel açılmıştı. İlk defa vinç ile hafriyat yapıldığını görüyordum. Vincin zincirinin altında kocaman bir kazanı vardı. Vinç halatını sallar yukarılarda bir yere bırakır, daha sonra çekerek öne doğru getirilir, bu arada ağırlığı ile kazarak içini toprakla doldururdu. Sonra ikinci halatla ağzı kapatılır, öylece yukarıya çekilirdi. Kamyonun üzerine getirilir boşaltılırdı. Belde sineması gerçekten muhteşemdi. 1975 li yıllarda Erzurum, Ankara, İstanbul'daki sinemaları gördüğümde kıyaslama imkanı bulmuştum. Gerçekten muhteşem sinemaymış. 1992 depreminde hasar gördüğü için sinema olarak kullanımından çıkarılmıştı.
ESKİ SİNEMALAR HAKKINDA; Bezircilerin sinema: 1955 yıllarında düğün salonu olarak ta kullanılan Bezircilerin sinema dedikleri bir sinema salonu daha varmış. Bu sinemanın sahibi el değiştirmiş ve adı jet sineması olmuş.
Okul ve sınıf olarak gittiğimiz 27 mayıs ilkokulunun baraka sineması daha vardı. 60 -65 li yıllarda bizi sinemaya götürülüp belgesel filmler izlerdik. Hükumet caddesinde şimdiki doğu matbasının olduğu yerde yankı sineması, yankı kitabevi varmış. Hayal meyal hatırlıyorum. Bu sinemalarda küçük makineyle 16 milimlik filmler oynatılırdı.
Halen Astsubay orduevi denilen yerde bir sinema daha vardı. Okulca birkaç kez gittiğimizi hatırlıyorum.
O günlerde sinemalarda hangi filmin oynadığını adece afişlerden öğrenirdik. Afişlerde sinemanın önündü ve dörtyolda ki sinema afişlerinin konulduğu yerden öğrenebilirdik. Yeni ve iddialı bir film geldiğinde megafonlu ( Hoperlo) faytonla bütün caddelerde ve sokaklarda dolaşılır, filmin ismini duyururlardı. Tahmini olarak 1966-1976 arası .... Murat 124 ler çıkıncaya kadar faytonlar (Paytonlar) bu işi yapardı. Dikkat dikkat.... Bugün 14 te bayanlara ... ferah sinemasında.... başrollerini ...... nin oynadığı muhteşem film. .....
ERZİNCAN'ın SİNEMASIZ YILLARI:
1992 depreminden sonra erzincan'ın sineması kalmamıştı. Erzincan Kalkınma vakfının bir toplantısında Vali Yazıcıoğlu pat diye "doktor, Erzincan'ın neyi eksik" diye soru sordu. Bende o gün tayin olan bir hemşire arkadaşımızın yolluk evraklarını imzalarken " Hemşire hanım, Erzincan'dan gidiyorsun. Sana göre Erzincan'ın ne eksikleri var diye sormuştum. Aldığım cevabı aynen Vali beye söyledim. "Şehrin bir sineması bile yok."
Evet dedi. Sayın Yazıcıoğlu, "-100.000 bine yaklaşan nüfuslu bir şehiriz. Bir sinemamız bile yok. bu ayıpta bize yeter. Hemen dedi, sinema olacak bir yer bulalım da sinema açalım." dedi.
Bu olaydan birkaç ay sonra Kültür merkezinin alt katındaki salon kiralanmış, E-TUR şirketinin ilk yatırımı olarak E-SİN ismiyle 1992 depremi sonrası Erzincan'ın ilk sineması açılmış oldu.
Belde sinemasının yerine iş merkezi planlaması yapılırken plana sinema konulmuş. Dolayısıyla Ermerkez deki sinemada yapılmış oldu.
Sinemalarımızla ilgili diğer anılar yazılı olarak geldiğinde, resimler temin edildiğinde bu sayfaya yazılacaktır. 05.12.2014 / Dr. Hilmi SEVİNÇ
|
