Erzincan Atlıspor  Kulüpleri, Haber / duyuru / etkinlikler  Cirit kulüp başkanları, Vali ve Belediye başkanı ile bir görüşme yapıldı. 28 Ocak 2014

CİRİT SAYFAMIZIN İÇERİĞİ Haber / duyuru / etkinlik Ata sporları- Geleneksel Spor Dalları federasyonu Erzincan’da cirit kulüpleri Sahalarımız, Ajan, Antrenörler, hakem) Duayenlerimiz. Kulüplerimiz özet bilgiler Anahatlarıyla 2015 yılı ve haftalık cirit programı Erzincan Cirit fotoğrafları Ciritin tarihçesi- Eski Türklerde ve Osmanlıda cirit Ciritin oynanış şekli ve cirit alanı Cirit Müsabaka talimatı

<>

Türkiye Geleneksel Spor Dalları Federasyonu http://www.gelenekselfed.gov.tr/ 1- Atlı cirit (İlimizde yapılmaktadır) 2- Rahvan binicilik 3- Atlı okçuluk 4- Kızak/Atlı kızak 5- Aba güreşi 6- Kuşak güreşi 7- Şalvar güreşi 8- Matrak

<>

Erzincan'da cirit yetkilileri
İl cirit ajanı	2015 yılı il ajanı henüz belirlenmemiştr. 04.02.2015
Cirit antrenörleri	Bilgi bekleniyor
Cirit hakemleri	Bilgi bekleniyor
Erzincan'da Cirit duayenlerimiz	Yaşar NERGİS ( Namı diğer ALBAY) Aşağıdaki sohbet 04.02.2015 te yapılmıştır. Ben ortaokul yıllarımdan beri cirit seyretmeye giderdim. Atlara hayrandım. O zamanda cirit bugünkü mollaköy Perlit madeninin olduğunu tepenin üzerinde oynanırdı. Önceleri seyrettim, sonra ata bindim ve bu sevdam başladı. 1992 senesi deprem sonrası herkez Erzincan’ı terkederken bizlerde Erzincanda cirit ekibi oluşturmuştuk. Erzincan’da final maçı oynanıyordu. 6 takım vardı. Bir takım çekilince biz beşinci olduk ! O zamanın valisi Rahmetli YAZICIOĞLU, Belediye başkanı Talip KABAN, Ticaret odası başkanı Muzaffer ÇAKIR “ Cirit sporunu Erzincan’da tanıtmalı ve geliştirmeliyiz dediler. Sonuncu olmak bize yakışmaz neler yapılabilir diye  sohbetler ediyorduk. O yıllardan beri at ve cirit davamız sürüyor. Geçen hafta Sayın valimiz ve Belediye başkanı ve diğer kulüp başkanlarını topla, gelecekte neler yapılabileceğini konuştuk. Erzincan’da at safari turları, Zihinsel engellilere At ile terapi yapılması, Rahvan yarışları, Atlı okçuluk gibi etkinlikler için çalışmalar düşündüğümüzü söyledik. Merkezdeki kulüplerimize atlı sporlar merkezi adıyla yeni bir yer yapılırsa sorunlarımızın cözülebileceğini söyledik. Atlı sporlar fazla masraflı ve geliri olmayan bir spor dalıdır. Destekler olmadan yapılması mümkün değildir. Atı arpası ahırı, tımarı, bakıcısı, ciritçinin masrafı hepsi para.  Gönülde verilecek parada.
Erzincan'da Cirit sahaları ve ahırlar	Cirit Sahaları: 2015 yılında faal olan iki sahamız vardır. 1-   Bunlardan birisi Kızılay depolarının olduğu alının doğusunda yapılan şehir merkezi cirit sahasıdır. 2-   Terzibaba altı cirit sahaları: Şehrin güneyinde Yaylabaşı ve Ergan doğına giden yol üzerindedir. Zemini daha iyidir. Ancak şehre biraz uzaktır. 3-   Melankoç yaylası = Uzunçayır mevkileri. Ergan dağının zirvesindedir. Özel etkinlikler planlandığında çıkılmaktadır. 4-   Eskiden mollaköy tepeüstü cirit sahası varmış.( şimde Perlit üretimi yapılıyor) At ahırları: Erzincan’da 3 kulübümüzün ahırları , Defterdarlığa ait eski boğa ahırlarının olduğu yerdedir. Burası şimdiki biriketçilerin batı tarafına düşmektedir. Mezbahanın altındada ahırlar vardır. Komple tesis: Halen tasarı şeklindedir. Erzincan’daki ciritin gelişmesi için Belediyemizin düşüncesi olarak Mezbahanın batı tarfından geniş bir alan var. Buraya ahırlar, padoklar, yeni cirit sahası, rahvan yarışmaları için alanlar yürüşüş, gezinti yerleri, depo, kafe vs. düşünülüyor.

 <>

ERZİNCAN ATLI SPOR KULÜPLERİ
1- Erzincan Safarı atlı spor kulübü 2- Muammer Aydın atlı spor kulübü 3- Erzincan Atlı ihtisas Spor Kulübü 4- Fatih Atlı spor kulübü 5- Tercan Mamahatun atlıspor kulübü 6- Tercan 17 şubat Atlı spor kulübü 7- Erzincan13 Şubat Atlı Spor İhtisas Kulübü
1-Erzincan Safari atlı spor kulübü Kuruluş Yılı : Kulüp başkanı : Yaşar NERGİS Aktif Lisanslı Sporcu Sayısı : Tescilli at sayısı: İrtibat tel: Adres: Katıldığı Etkinlikler
2-Muammer Aydın Atlı spor kulübü Kuruluş Yılı : Kulüp Başkanı : Muammer AYDIN Aktif Lisanslı Sporcu Sayısı : 55 İrtibat tel: Adres:At Sayısı : 16 (Tescilli) Katıldığı Etkinlikler : Federasyon Faaliyetleri Türkiye Şampiyonası, Çeşitli Festivaller (Kemaliye-İstanbul-Tokat-Gebze-Kelkit-Bayburt-Bilecik-Söğüt-Sivas-Ankara-Kırıkkale-Samsun-Ladik-Trabzon-Harmantepe)
3-Erzincan atlı spor kulübü Kuruluş Yılı : Kulüp başkanı : Aktif Lisanslı Sporcu Sayısı : Tescilli at sayısı: İrtibat tel: Adres: Katıldığı Etkinlikler
4- Erzincan Fatih atlı spor kulübü Kuruluş Yılı : Kulüp başkanı : Aktif Lisanslı Sporcu Sayısı : Tescilli at sayısı: İrtibat tel: Adres: Katıldığı Etkinlikler
5- Tercan Mamahatun atlı spor kulübü Kuruluş Yılı : Kulüp başkanı : Aktif Lisanslı Sporcu Sayısı : Tescilli at sayısı: İrtibat tel: Adres: Katıldığı Etkinlikler
6- Tercan 17 Şubat atlı spor kulübü Kuruluş Yılı : Kulüp başkanı : Aktif Lisanslı Sporcu Sayısı : Tescilli at sayısı: İrtibat tel: Adres: Katıldığı Etkinlikler
7- Erzincan 13 Şubat Atlı Spor İhtisas Kulübü Kulüp Başkanı : Yrd. Doç. Dr. E. Ahmet TERZİ0ĞLU Aktif Lisanslı Sporcu Sayışı : Erzincan Eğitim Fakültesi Beden Eğitimi ve Spor Bölümü Kız-Erkek Sporcuları (Lisanssız) At Sayısı : 5 Cirit Sahası : İlimizde iki adet Cirit Sahası bulunmaktadır. Katıldığı Etkinlikler : -

<>

 

 

Tanımı
Cirit, at üzerinde süngü ve mızrağın düşmana daha iyi savrulması amacıyla ortaya çıkmış bir oyundur. Bu durumda cirit ağacının veya aletinin savaş gücünü geliştirmek için bir eğitim malzemesi olarak ortaya çıktığı, bu eğitim malzemesiyle at üzerinde alıştırmalar yapılmak suretiyle kurallı bir oyun şeklini almıştır.

Tarihçesi
Cirit, bir diğer adı ile çavgan; Türklerin yüzyıllardan beri oynadıkları bir Ata sporudur. Türkler bu Atlı oyunu Orta Asya dan günümüze taşımışlardır. 16. yüzyılda bir savaş oyunu olarak kabul edilmişti. 19. yüzyılda Osmanlı ülkesi ve sarayının en büyük gösteri sporu ve oyunu oldu. Cirit aynı zamanda tehlikeli bir oyun olması sebebi ile 1826 yılında II. Mahmut tarafından yasaklanmıştır. Daha sonraları tekrar popüler bir gösteri oyunu olarak yaygınlaştı.

Ata Sporları
http://www.delinetciler.org/ dan aynen alınmıştır.

 

Cirit: Türklerin yüzyıllardan beri oynadıkları bir Ata sporudur.Türkler bu Atlı oyunu Orta Asya dan günümüze taşımışlardır. 16. yüzyılda bir savaş oyunu olarak kabul edilmişti. 19. yüzyılda Osmanlı ülkesi ve sarayının en büyük gösteri sporu ve oyunu oldu.

Cirit aynı zamanda tehlikeli bir oyun olması sebebi ile 1826 yılında II. Mahmut tarafından yasaklanmıştır. Daha sonraları tekrar popüler bir gösteri oyunu olarak yaygınlaştı.

Tarihin eski çağlarında insan topluluklarının ulaşım ve savaş vasıtalarından olan at sürüler halinde beslenmiş,günün şartlarına göre eğitilmiş savaş zamanlarında savaş vasıtası,sulh zamanlarında da spor ve eğlence vasıtası olmuştur.

Savaşı spor haline getiren, sporu en güzel eğitim aracı bilen Türk kahramanlarının çağlar boyu kazandıkları zaferlerde canları kadar aziz bildikleri atlarının büyük hissesi vardır. Bunun için atlı cirit,Türklerin en eski milli sporlarından olup,canlılardan yapma ve konuşma özelliği olan insanla taşıma ve his gücü olan atın ve cansız 110 cm lik cirit sopasının en güzel uyum sağladığı insanla aklın bütünleştiği eski savaş kurallarının uygulandığı bir oyundur.

Atlı ciritte erlik yaşar, mertlik yaşar, sportmenlik yaşar ama her şeyden önce bir tarih yaşar.

Atalarımız barış zamanlarında at ve askerlerini zinde ve kuvvetli tutabilmek için atlı cirit sporunu tesis etmiş, insanları ruh ve bedenen eğiterek yarınlara hazırlamışlardır. Atlı ciritte hiçbir spor müsabakasında bulunmayan rakibi bağışlama, affetme şeklinde bir davranış vardır. Hasmının önünü kesip, ona ciritle vurma imkanı varken vurmayıp bağışlayan sporcu puan kazanmaktadır. Vurma imkanı yüzde yüz mevcut iken, o anda zayıf düsene vurmayı zul kabul ederek bağışlama yolunun seçilmesi. Bu yönüyle spor ve erdemin birlikte anıldığı asil bir yapıya sahiptir.

Cirit oyunu kendisi de iyi bir oyuncu olan II. Mahmutun Tanzimat tan sonra bu oyunu bütün ülkede yasaklamasına değin İstanbul hayatının renkli bir parçasıydı. Başlıca oyun alanı tabiî ki Atmeydanıydı. Burada her zaman cirit talimi yapan atlılara rastlamak mümkündü, fakat asıl müsabakalar Cuma günleri Cuma namazından sonra yapılır, o zaman meydanı yüzlerce atlı doldururdu. Şehir içindeki ikinci önemli cirit alanı Küçük Ayasofya ile Kadırga arasındaki Cündi (Arapça süvari anlamında. Zamanla bozularak Cindi ve Cinci olmuştur.) Meydanıydı. Evliya Çelebi Kağıthane yolunda da bir cirit meydanı olduğunu yazıyor. Topkapı Sarayında da Gülhane Bahçesine doğru büyük bir cirit meydanı bulunur, Cuma namazından sonra burada cirit oynayan saray halkına çoğu zaman padişah da katılırdı cirit oyununda saray halkı geleneksel olarak bamyacılar ve lahanacılar adlı iki takıma ayrılırlar, padişahlar da bu iki takımdan birine dahil olurdu.
Saraydaki cirit meydanında bu iki takımı simgeleyen, birinin tepesinde bir bamya, diğerinin tepesinde bir lahana heykeli bulunan iki mermer sütun bugün de durmaktadır. Ciritçi karşı taraf oyuncusundan kendisini sakınmak için çeşitli hareketler yapar, atın sağına soluna, karnının altına, boynuna yatar. Bazı ciritçiler rakibi kaçış dizisine ulaşana kadar üç-dört cirit savurarak isabet ettirmek suretiyle sayı toplar. Bu arada başına, gözüne, kulağına cirit isabet eden bazı oyuncuların yaralandığı olur. Bu türlü isabetler neticesinde ölenlerin olduğu bile vakidir. Bu durumda ölen, er meydanında ölmüş sayılır, yakınları şikâyetçi ve dâvacı olmaz. Babaları ölen çocuklarıyla öğünürler. Öte yandan cirit oyununda ölüm olmaması için, daha evvelleri hurma ve meşe ağacından 70-100 santim uzunluğunda, 2-3 cm. kutrunda yapılan ciritler, daha sonraları kavak ağacından yapılmaya başlanmıştır. Sopaların uçları silindir şeklinde kesilerek yuvarlatılır. Kabukları yontulur. Bu isabet halinde bir yara açılmasını ve ölüm tehlikesini yok etmek için alınan bir tedbirdir.

ilk ihtisas kulübü Erzurumda 1957 de Erzurum Atlı spor Kulübü kurulmuş daha sonraları Erzurumda 11, Erzincanda 1, Bayburtta 1,Ankara da 1,Uşak da 4,Manisa da 1,Malatyada 1 kulüp kurulmuştur.

Cirit Oyunu, daha 40-50 yıl öncesine değin Anadoluda yaygın bir oyun olduğu halde son yıllarda sadece ERZURUM ERZİNCAN UŞAK BAYBURT ANKARA MANİSA KARS yörelerinde yaşamaya devam etti. 20-25 yıldan beri Konya ve Balıkesirde tarihe karıştı. ERZURUM ilimiz 23 kulübü ile bu oyunun ayakta kalabilmesi için elinden gelen uğraşı vermektedir. Her yıl mayıs ayında yapılan Erzurum grup eleme maçları bir aydan fazla sürmektedir. Bu durum son yıllarda Türkiye şampiyonası heyecanını bile geride bırakır hale gelmiştir. Buna rağmen halen Anadolunun hemen her köşesinde düğünlerde ve bayramlarda köy delikanlıları ve kasaba halkı Cirit Oyununu oynamaktadır. Büyük şehirlere karşı köy ve kasabalarda yaşamaktadır. Sinop köylerinden Gaziantepe, Bursadan Antalyaya kadar Doğu, Batı, Güney ve Kuzey Anadoluda köylerimizin güreşle beraber başlıca yiğitlik ve savaş oyununu teşkil etmektedir. Halkın ilgisini çekmek için cirit meydanında davullar ve zurnalar çalınır. Ayrıca yurtdışında İran, Afganistan ve Türkistan Türkleri ile Türklerle meskûn diğer Asya yörelerinde de hâlâ canlılığını ve geleneğini sürdürmektedir.Her yıl Ertuğrul Gazi Törenleri dolayısıyla eylül aylarının ikinci Pazar günleri Söğütte, çeşitli şenlikler vesilesiyle de Erzurum, Kars ve Bayburt dolaylarında oynanmaktadır.

KULLANILAN ÖZEL İFADELER

Her spor dalında olduğu gibi ciritte de kullanılan özel ifadeler vardır. Bunlar hem oyunla alâkalı ve hem de nesnel ifadelerdir.

Oyunla ilgili olanlar : Cirit oynanan saha için Alan , ahaliyi oyundan haberdar etmek için davul ve zurna ile oyun öncesi ve oyun oynanırken de oyuna renk katması maksadıyla özel ritimlerde çalınan müziğe Cirit Havası, oyundan önce atları oyuna motive etmek maksadıyla oyunun oynandığı yöreye özel olarak yine davul-zurna ile çalınan müziğe At Oynatma Havası, beş kişiden oluşan takıma Bölük , yedi kişiden oluşan takıma da Alay denir.

Atlarla ilgili olanlar : Atın iki ayakla koşuyormuş gibi aynı tarafta bulunan ayaklarını eş zamanlı atarak yaptığı, düzenli yürüyüş şekline Rahvan , binicisini sarsmadan koşan ata Rahvan At, atın arka kalçalarına yüklenerek yaptığı yavaş yürüyüşüne Aheste , atın çapraz olarak ayak atmak suretiyle hızlı ve sert yürüyüşüne Tırısa Kalkmak, atın süratli koşma şekline Dörtnal , atın dörtnal koşmasının en hızlı olanına Hücum Dörtnal , iki atın aynı hizada oluşuna At Başı , atların baş kısmına takılan başlığa Dizgin , atın bel kısmına üstten keçe veya post üzerine konan kolon kayışları ile bağlanan ve kesici olmayan üzengilerden oluşan teçhizata da Eyer denir.

Sporcularla ilgili olanlar: Atlı askere süvari anlamında Osmanlı, cirit oyununda iyi at binenler ve at oyunlarında becerisi olan oyunculara Sipahi, at üzerinde hâkimiyet sağlamak, ve hüner göstermek eylemine At Oynatmak, kendi içlerinde hiyerarşik bir düzende atlı olarak cirit oyununa katılan takım gücüne Seğmen, at üzerinde beceri ve hüner gösteren oyuncuya, biniciye At Cambazı , cirit oyununda at üzerinde sıra halinde duranlara Menzil, bir kolunda işaret bulunan takım kaptanına Takım Kolbaşısı , attığı ciridi rakibinin atına isabet ettiren oyuncuya Acemi, oyun esnasında isabet alıp ölen kişilere Şehit denir

OYUNUN ÖZELLİKLERİ (Vikipedi)

Savaşta düşmanı takım halinde alt etmeye, mağlup etmeye yönelik davranışlar ve sonuçta güçlü olanın galibiyeti cirit müsabakalarının ana temasıdır. Hal böyle iken , hiçbir spor müsabakasında bulunmayan sadece ciritte olan ‘rakibi affetme, bağışlama’ davranışı, ciride farklı bir anlam yüklemektedir.Rakibini bağışlayan sporcuya ve takımına puan kazandırmaktadır. Zayıf düşene el kaldırmamanın, güçsüze vurmak yerine onu bağışlamanın gerekliliğini ifade eden bu davranış, adeta spor ve erdemin bir arada sergilenişidir. Hasmının önünü kesip, ona ciritle vurma fırsatı varken vurmayan, rakibini affeden sporcuların bu anlamlı davranışları onların asaletini ortaya koymaktadır.Özellikle Erzurum , Bayburt ,Erzincan , Sivas , Tokat ve Söğüt yörelerinde Cirit müsabakaları yapılırken insanların bu spora karşı ilgisi yoğundur. Anadolu 'da günden güne sayısı artan Cirit (Atlı Spor) Kulüpleri hem kendi aralarında yöresel olarak ve hemde zaman zaman Türkiye Geleneksel Spor Dalları Federasyonu işbirliği ile yılın her mevsiminde müsabakalar düzenlemektedirler. Federasyon olarak Türkiye'de oynanan cirit oyunları Türkler 'in ciride verdikleri önemin göstergesidir.^[2]

OYUNUN KURALLARI

Hakemler üzengileri kontrol ederek maçı başlatırlar.^[1] Kolbaşı, takımındaki bütün sporcuların olumlu olumsuz tüm hareketlerinden sorumludur. Takımına oyun taktiklerini o verir. Kolbaşı vakitli-vakitsiz çıkış yapan veya aynı anda çift çıkan oyunculara engel olur, saftaki oyuncuların ileri veya geriye doğru 5 m mesafede, alay durağında durmalarını sağlar. Takımlar bölük düzeninde ise 2 'şer, alay düzeninde iseler 3 'er yedek oyuncuları bulunur. Yedek oyuncular saha hakeminin arkasında ve kendi sahasında açıkta beklerler. Oyuncu değişiklikleri oyunun duraklama anında saha hakemi tarafından baş hakem bilgilendirilerek yapılır. Bir oyunda en fazla 3 oyuncu değişikliği yapılabilir.Oyundan çıkan oyuncu bir daha oyuna alınmaz. Her oyuncunun arkasında ve atlarının üzerine konulan kumaşın her iki tarafında yazılı numaralar bulunur. (sporcu ile atının numarası aynıdır..) Takımların formaları aynı renkte ise: takım numaraları; A takımında 1’den 10’a kadar, B takımında ise 11’den 20’ye kadardır. Oyuna başlama ve ilk çıkış hakkı kur’a sonunda sahayı kaybeden takıma verilir. Alay çıkışları alay durağından yapılır. Erken çıkış ihlâli, yasak saha olarak; çift çıkış ihlâli ise atış sahası dışından atış olarak değerlendirilir. Her iki hatalı duruma düşen oyuncular alay durağına geldikten sonra başka bir oyuncu ancak o zaman hamle yapabilir. Bir ciritçi oyun sahasında rakip sporculardan birine yarım veya tam çark yapmak suretiyle ciridini atar. İki defadan fazla tam çark yapılamaz. Cirit genelde gösteri mahiyetinde oynanır. Cirit oyununda, sporcu rakibinin kendisine atacağı ciritten sakınmak için çeşitli hareketler yapar, atın sağına soluna, karnının altına veya boynuna yatar. Bazı sporcular rakiplerini kaçış çizgisine ulaşana kadar kovalar ve ardından cirit atarlar.İsabet ettirebildikleri için puan kazanırlar. Oyun esnasında baş ve yüz kısmına cirit isabet eden oyuncuların yaralanmaları muhtemeldir. Bu tür isabetler nedeniyle ölüm hadiseleri muhtemeldir.Bu durumda ölen sporcu, sporun geleneğine göre, er meydanında ölmüş sayılır.Ölen sporcu yakınlarının şikâyetçi ve davacı olmadığı sporun kendi geleneğindendir.Hatta bunu yiğitlik sayıp övünürler. Cirit, puan üzerinden oynandığında; oyun öncesi takımlarca birlikte tespit edilen kurallar çerçevesinde, puanı en fazla olan takım cirit oyunun galibi sayılır. Her iki takım ve o esnada orada bulunanlarca; cirit oyununun kurallarını iyi bildiğine inanılan kişilerin hakemliği ile cirit oynanır.Bu kişinin (hakemin) verdiği kararlara ve puanlamaya hiç kimse itirazda bulunmaz.^[2]

PUANLAMA

Puanlamada, oyunda sergilenen hareketler dikkate alınır ve puan kazandıran veya kaybettiren özellikleri ile sayısal olarak değerlendirilir. Oyun puanlaması kriterleri takımlarca müsabakadan önce kararlaştırılır ve bu değerlere göre müsabaka sonuçlandırılır. Puan farkları takımların oyun puanını belirler. Toplam puanı yüksek olan takım galip sayılır.^[1]

Hareketler ve sayısal değerleri

Puan kazandıran hareketler : Alay durağında rakibe cirit isabet ettirme ve oyun alanında çelme yapma (kamçı ve sopa ile) karşı takıma isabet sayılır bu hareketlerinin her biri 4 puan olarak değerlendirilir. Rakibe alan içinde cirit isabetettirme, rakibe cirit atmaktan vazgeçme( bağışlama), rakibinin hamlesini bozma, atılan ciridi oyun alanında havada tutma (alay durağı yasaklanan bölgede hariç), tehlikeli durumda puandan vazgeçme hareketlerinin her biri ise 3 puan olarak değerlendirilir.

Puan kaybettiren hareketler : Yasak saha ihlali, atı ile karşı alaya bölgesine girme , yan çizgiyi ihlal etme, atış sahası dışına çıkıp atış yapma, cirit atma (hamle) hakkını kullanmama, sahasından erken veya çift çıkış yapma, attan inme (izinsiz), yasak sahada 3 veya daha fazla, oyuncu bulunması, hamle hakkı doğan sporcunun yan çizgiden oyuna girmesi ve ciridini atış alanında sporcunun kasten yere atması ve sporcunun ciridini elinden düşürmesinin fena puan değeri 1 , sporcunun ciridi rakibinin atına kasten vurması, yakın mesafede rakibine cirit atması, atını rakip atlıya kasten çarptırması, attan düşmesi, karşı alaya kasten dalması, rakibi yakalayıp bağışlaması beklenen ve gereken pozisyonda onu bağışlamaması, (ikinci kez) attan düşmesinin fena puan değeri 3 dür.

 

 

MÜSABAKA TALİMATI

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Amaç
MADDE 1-

 

(1) Bu talimatın amacı, geleneksel olarak yapılan Atlı Cirit sporlarımızın tarihi çizgisi içerisinde, ülke düzeyinde disiplin altına almak ve ortak kuralları ile yapılmasını sağlamaktır.

Kapsam
MADDE 2-

(1) Bu talimat, Geleneksel Spor Dalları Federasyonunca ülke düzeyinde düzenlenecek bütün atlı cirit sporu organizasyonlarındaki görev, yetki, sorumlulukları, teknik oyun, müsabaka ve ödüllerle bunlara ait usul ve esasları kapsar.

Dayanak
MADDE 3-

(1) Bu talimat 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve görevleri hakkında Kanunun Ek-9. maddesi ile 19.07.2012 tarih ve 28358 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğünün Bağımsız Spor Federasyonlarının Çalışma Usul ve esasları hakkında Yönetmelik ile 25 Mart 2007 tarihli ve 26473 sayılı Resmi gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Geleneksel Spor Dalları Federasyonu Ana Statüsüne dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar
MADDE 4-

(1) Bu talimatta geçen;

a) Genel Müdürlük: Spor Genel Müdürlüğünü,

b) Federasyon: Geleneksel Spor Dalları Federasyonunu,

c) İl Müdürlüğü: Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünü,

ç) Ceza Kurulları: Federasyon Disiplin Kurulu ve İl Ceza Kurullarını,

d) Cirit: Atlı cirit oyununda 100 cm. uzunluğunda baş tarafı 2,5 cm. çapında oval arkaya doğru 1,5 cm. çapında inen ahşaptan yapılmış ve 2,5 cm çaplı tarafı (2-5 cm) lastik kaplamalı, belirlenmiş tekniklerle sporcuya atılan sporcu aracını,

e) Oyun Alanı: Atlı Cirit müsabakasının yapıldığı 40±5 m eninde ve 140±10 m boyunda ölçülerde göre düz çizgilerle sınırlandırılmış Şekil 1‘de (Ek 1) ayrıntıları verilmiş zeminin drenajı iyi düzenlenmiş taşsız kabartılmış yumuşak toprak veya 5-6 cm kalınlığında kumlanmış alandır.

f) Oyun Çizgileri: Oyun alanın çevresi, orta saha, atış sahası, yasak alan ve alay durağı sınırlamakta kullanılan 15 cm eninde belirgin çizgilerdir.

g) Orta Saha Çizgisi: Oyun alanını iki eşit parçaya bölen çizgidir.

ğ)Atış Sahası: Hamle yapan sporcunun alay atışlarında cirit atması için orta saha çizgisinden 50±1 m uzaklıktan kesik çizgilerle başlayan 7±0,5 m derinliğindeki sınırlandırılmış alandır.

h) Ortak alanı: Orta saha çizgisinin her iki tarafındaki atış sahası başlangıcı (iki kesik çizgi) arasında kalan 100 ±10 m (Şekil 1‘de, Ek 1) alandır.

ı) Alay Durağı: Atış sahasının arka çizgisinden oyun alanı bitimine kadar devam eden 13±0,5 m. derinliğinde hamle sırasının kendisine gelmesini bekleyen atların sporcuları üzerinde hazır halde bekledikleri alandır. 2

i) Kesme ve Yakalama: Düz hatta kovalayan atın başının en az kaçan atın kuyruk sokumu (kuyruk sokumu: kuyruğun baş aldığı yer) hizasına gelmesi ve yatay hatta ise kovalayan at ile kaçan atın en az bir at boyu mesafede olmasıdır.

j) Hamle: Bir ciritçinin oyun kurallarına göre hücum hakkını kullanmasıdır.

k) Hamle Süresi: Hamle yapan sporcunun alayından çıkışı ile ciridini hedefe attığı ana kadar geçen 35 saniye ile sınırlandırılmış süredir.

l) Çizgi İhlali: Sporcunun atının tamamının en az bir ayağının oyun alanını sınırlayan çizgilerin dışına çıkmasıdır.

m) Erken Çıkış: Hamle yapan sporcunun elindeki ciridi rakip sporcuya atmadan önce, rakip sporcu ve/veya sporcuların atının veya atlarının en az bir ayağının kendi alay çizgisini (13 m) geçmeleridir.

n) Çift Çıkış: Hamle yapan sporcuyu kesmek ve yakalamak için iki veya daha fazla rakip sporcunun atlarının tamamının kendi atış alanı (kesik çizgileri 20 m) çizgisini geçmeleridir.

o) Cirit Toplayıcısı: Cirit alanına düşen ciritleri toplamak için kendi kulübü tarafından görevlendirilmiş en fazla 3 yedek sporculardır.

ö) Eyer Boşaltma: Cirit tam üzerine geldiği anda rakipten gelen ciridi kendisine isabet etmemesi için atın yanına veya karnına inerek ciridin üzerinden geçmesini sağlayan pozisyonu, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Esas Hükümler
Müsabakalarla ilgili hususlar

Müsabaka Mevsimi
MADDE 5-

(1) Müsabakalar 1 Ocak- 31 Aralık tarihleri arasında her zaman yapılabilir.

Müsabakalara katılacak kulüpler ve katılma şartları
MADDE 6-

(1) Resmi müsabakalara iştirak edecek kulüp takımlarının Genel Müdürlük tarafından tescil edilmiş olmaları ve cirit sporunu yapacak nitelikte, yeterli sayıda yönetici, eğitici, sporcu, at ve malzemeye sahip olmaları gerekmektedir.

Müsabakalara katılacak sporcularda aranacak şartlar
MADDE 7-

(1) Müsabakaya girecek ciritçinin;

a) Sporcunun temsil edeceği kulüp adına lisansının olması,

b) Müsabakaların yapıldığı yılında temsil edeceği kulüp adına vizesinin yaptırılmış olması,

c) Müsabakalardan men cezası almamış olması,

Müsabaka çeşitleri
MADDE 8-

(1) Atlı cirit müsabakaları; Resmi ve özel olmak üzere iki çeşittir.

a) Resmi müsabakalar;

1)Federasyonca düzenlenen müsabakalar;

2) Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüklerince düzenlenen müsabakalar ve yapılan elemelerdir.

b) Özel müsabakalar;

1) Federasyon veya İl Müdürlüğü’nden gerekli izni alınmış gösteri amaçlı olarak organize edilen müsabakalardır. 3

(2) Özel müsabaka şartları;

a) Gösteri amaçlı olarak düzenlenecek atlı cirit müsabakalarında, organizasyon sorumluları müsabaka tarihinden en az 7 gün önce bulundukları ildeki federasyon temsilcisine yazılı olarak bildirmek ve yetki belgesi almak zorundadırlar.

b) Gösteri amaçlı Atlı cirit müsabakasına iştirak edecek takımlar, bağlı bulundukları illerin sınırlarında tescillenmiş ise aşağıda belirtilen evraklara yetki belgesi almak zorundadır.

1) Bulundukları ildeki federasyon temsilcisinin yazılı onayı

2) Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünün izin belgesi (üç adet)

3) Taahhütname (üç adet)

4) Dağıtılacak ödül çizelgesi (üç suret)

5) Varsa organizasyon tanıtım afişi (bir adet)

c) Gösteri amaçlı Atlı cirit müsabakasına, bağlı bulundukları illeri dışından atlı cirit takımlarının katılımıyla yarışma yapacak ise aşağıda belirtilen evraklara yetki belgesi almak zorundadır:

1) Bulundukları ildeki federasyon temsilcisinin telifi ile federasyondan alınacak yazılı onayı

2) Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünün izin belgesi (üç adet)

3) Taahhütname (üç adet)

4) Dağıtılacak ödül çizelgesi (üç suret)

5) Varsa organizasyon tanıtım afişi (bir adet)

Müsabaka usulleri
MADDE 9-

(1) Müsabakalar puan veya eleme usullerinden birine göre yapılır. Resmi müsabakaların hangi usule göre yapılacağı Federasyonca önceden bildirilir. Bir önceki yılın puan durumuna göre seri başı uygulaması önerilir. Fakat Gençlik Hizmetleri ve Spor müdürlükleri resmi müsabakalara katılacak spor kulüpleriyle yapacağı toplantı sonucu puan veya eleme usullünden hangisini uygulayacağına karar verebilir. Özel müsabakalarda, müsabaka şekli organizasyon komitesince belirlenir.

a) Puanlama usulü;

1) Puanlama usulü uygulanırken takım sayısına göre gruplanarak tek devreleri ve ya çift devreli lig usullerine göre yapılabilir.

2) Müsabakaların sonunda takımlar elde ettikleri puanlara göre derecelendirilirler. Galip gelen takıma üç berabere olan takımlara birer puan verilir. Mağlup olan takıma puan verilmez.

3) Geçerli bir mazereti olmadan (Trafik Kazası, Yaralanma, Sakatlanma, Ölüm vb) grupta bir maça çıkmayan takımın veya maçtan çekilen takımın, önceki oynadığı grup maçlarındaki rakiplerine vermiş olduğu averajlar silinecek galip gelen takımlara 3’er puan verilerek federasyon faaliyetlerinden ve yardımlarından bir yıl muaf tutulacaktır (resmi-özel). Sadece kaza ve ani gelişen olaylar (akut) için geçerli mazeret olarak kabul edilir. Sporcu ve atların sakatlık, hastalıkları gibi durumlar takımların sorumluğundadır, geçerli mazeret olarak kabul edilmez.

b) Eleme usulü;

1) Yenilen takımın turnuvadan elenmesi esasına dayanır. Bu usulde iştirak eden takım adedi ikinin katları (4, 8, 16, 32 gibi) halinde ise ikili olarak kura ile eşleştirilir. İkinin katları halinde değilse ön eleme yapılarak ikinin katlarına indirilebilir veya oluşturulacak fikstürde bir takım veya birkaç takım kura ile maç yapmadan (bay) geçmesi şeklinde yapılanabilir.

c) Kura usulü

1) Tertip Kurulu adına bir kişi kura işleminde önce yapılacak müsabakaya göre fikstürün nasıl olduğunu anlatır. Fikstürde belirlenen yerler numaralandırılır. Daha sonra bu fikstürde belirlenen yerler için kuranın sırasını belirlemek için kuraya katılan kulüp temsilcilerinin de kabul edeceği sıra ile kura çekilir. Çekilen kuralar sırasına göre fikstürde 4

belirlenen yerlerin numaralarına göre kura çekilerek fisktür oluşturulur. Eleme turları iki finalist kalıncaya kadar devam ettirilir ve final müsabakası sonucu birinci, ikinci tayin edilir. Son tura kalan iki finalist takıma yenilen takımlara üçüncülük, dördüncülük müsabakası yaptırılabilir.

d) Derecelendirme;

1) Grup müsabakalarında; grup müsabakaları sonunda en fazla puanı olan takım birinci olur, diğerleri aldıkları puanlara göre derecelendirilirler. Puanların eşitliği halinde aşağıdaki kriterler sırasıyla uygulanır:

a) Takımların kendi aralarında yaptıkları maç sonucuna,

b) En fazla pozitif puan toplayan takım,

c) En fazla 4 puan alan toplayan takım

ç) 6. En az eksik puan alan takım

d) Kriterlerin uygulaması sonunda eşitlik bozulmasa kuraya başvurulur. Eleme müsabakalarında takımların teknik puanları eşit ise kriterlerin 2.,3. ve 4. maddeleri uygulanır.

Kategoriler
MADDE 10-

(1) Müsabakalar; yıldızlar, gençler, büyükler olmak üzere üç kategoride yapılır. Yıldızlar kategorisi 15-16 yaş, gençler kategorisi 17-18 yaş ve büyükler kategorisi 18 yaşından büyük sporcuları kapsar. Gençler kategorisinde yıldızlar, büyükler kategorisinde gençler ve yıldızlar oynayabilir.

İl faaliyetleri
MADDE 11-

(1) Bir ilde tescilli birden fazla takım olduğu zaman il birinciliği yapma zorunluluğu vardır. İl birincilikleri, federasyon tarafından belirtilen tarihe kadar bitirilmeli ve sonuçlar federasyona bildirilmelidir.

Resmi müsabakaların tertip kurulları (Organizasyon komitesi)
MADDE 12-

(1) Atlı cirit müsabakalarını tertip ve organize etmek üzere illerde her sezon başı İl Tertip Komiteleri ve turnuvalar süresince görev yapacak Organizasyon Tertip Komiteleri oluşturulur:

a) İl Tertip Komitesi: Gençlik Hizmetleri ve Spor İl müdürlüğünün görevlendireceği bir (1) kişi, Federasyon il temsilcisi ve il hakem komitesi görevlendireceği bir (1) kişi (il hakem kurulunun olmadığı yerde atlı cirit hakem kurulunun olmak üzere toplam üç (3) kişiden oluşur ve tertip komitesi başkanı il müdürü tarafından belirlenir.

b) Organizasyon Tertip Komitesi: Federasyon tarafından düzenlenecek müsabakalarda, müsabakanın yapılacağı ilin temsilcisi (eğer Federasyon il temsilcisi bulunmaz ise Federasyonca bir kişi görevlendirilir), Gençlik Hizmetleri ve Spor İl müdürlüğünden bir (1) kişi, federasyonun seçeceği iki (2) kişi, merkez hakem kurulu veya merkez hakem komitesi izni ile Atlı Cirit hakem komitesi tarafından görevlendirilecek bir (1) kişi olmak üzere toplam beş (5) kişiden oluşur ve Organizasyon Tertip Komitesinin başkanı federasyon tarafından belirlenir.

c) Gençlik Hizmetleri ve Spor İl müdürlüğünce yapılan elemeler federasyon faaliyeti olarak kabul edilemez.

İl tertip kurulları ve organizasyon tertip kurullarına seçilecek adaylarda aranılacak şartlar
MADDE 13- (1)

En az lise ve dengi okul mezunu (bulunmadığı hallerde en az ortaokul mezunu olmaları),

(2) Tahsil şartı aranmaksızın en az beş yıl lisanslı atlı cirit sporunu yapmış olmaları,

(3) Ceza Yönetmeliğine göre bir defa da 6 aydan fazla ceza almamış olmaları,

Tertip kurullarının görev ve yetkileri
MADDE 14-

(1) Oluşturulan Tertip Kurulları (İl Tertip Kurulları ve Organizasyon Tertip Kurulları) Federasyon adına görev yapar. Gerek Federasyon ve gerekse Gençlik Hizmetleri ve Spor İl müdürlüğü tarafından programlanmış olan atlı cirit müsabakalarının tertip ve organizesinin yönetmeliklere uygun ve disiplin içerisinde sonuçlanmasını temin etmekle görevlidir ve bu konuda zuhur edecek aksaklık ve olumsuzlukları önlemek ve sonuçlandırmakla yetkilidir. Zaruret halinde müsabakaların ertelenmesine ve gerekiyorsa, yerlerinin değiştirilmesine karar verirler.

Tescil ve vize şartı
MADDE 15-

(1) Sporcuların tescili;

Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü tarafından tescil edilmiş kulüplerin, sporcuların, lisanslı olmaları ve lisanslarını sezon başında vize ettirmeleri şarttır. İl elemeleri ve Federasyon resmi müsabakalarında oynamış sporcu aynı yıl içerisinde diğer bir resmi müsabakada bir başka takımda oynayamaz.

(2) Atların tescili;

Müsabakalara katılması istenen atların sahipleri Tarım il müdürlüklerine başvurarak her at için “Tek tırnaklı hayvan kimlik belgesi” almak zorundadır. Tek tırnaklı hayvan kimlik belgesi üzerinde atın tanınır bir şekilde çekilmiş fotoğrafı bulunmalıdır. Tek tırnaklı kimlik belgesi kullanılarak federasyonca belirtilen usullere göre at veya atlar Atlı Cirit oynayacak kulüp üzerine tescillenir. Tescil için başvuran at veya atlar kulüp üzerine kayıtlı değil ise at sahiplerinin yazılı olarak tescillenecek kulüp adına tescil tarihinden önce izin belgesi vermesi gerekir. Belirten tescil belgesi İl Müdürlükleri ve Federasyonun tertiplediği müsabakalarda ibraz edilmek üzere kulüplerce muhafaza edilir. Tescil edilmemiş veya yıllık vizesi yaptırılmamış atlar müsabakalara katılamazlar.

(3) Atların tescili ile ilgili diğer hükümler;

a) İl elemeleri ve Federasyon resmi müsabakalarında oynamış at aynı yıl içerisinde diğer bir resmi müsabakada bir başka takımda oynayamaz.

b) Atın sahip değiştirmesi halinde, “Tek tırnaklı hayvan kimlik belgesi” üzerinde Tarım il müdürlüklerine giderek işlenmelidir.

c) İl elemeleri ve Federasyon resmi müsabakalarında oynamış ve yedek olarak çıkarılmış atlar aynı yıl içerisinde bir başka kulübe tescil ettirilemez ve bir resmi müsabakada bir oynayamaz.

ç) Kulüp herhangi bir nedenle bir atın müsabakaya katılmasını uygun görmüyorsa, atın tescil belgesini ibraz etmemek yetkisine sahiptir. Tescil belgesi ibraz edilmeyen at veya atlar müsabakaya iştirak edemezler.

d) At tescilleri Federasyonca belirtilen tarihlerde yapılır.

Birleşen ve isim değiştiren kulüpler
MADDE 16-

(1) Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünce tescil edilen kulüplerin birleşme işlemleri, resmi müsabaka fikstürleri tasdik edilmeden önce ve sezon başında başvurulması ve sporcuların yeni kuruluş adına bir kulüp şeklinde lisans çıkartmaları halinde yapılır. Birleşme ile oluşan yeni kulüplerin birleşme işlemlerinin tamamlanmasından sonra o sezon yapılacak resmi müsabakalara katılmaları mümkün olacaktır.

(2) Resmi müsabaka fikstürleri açıklandıktan sonra birleşen ve Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünce tescil edilen kulüplerin sporcuları yeni kuruluş adına o sezon içerisindeki resmi müsabakalara katılamazlar. Ancak bu kulüpler isterlerse, program 6

başlamadan önce müracaat ederek, birleştikleri kulüplerden yalnız birine ait lisanslı (vizesi yapılmış) sporcularıyla müsabakalara iştirak ederler.

Müsabakanın ertelenmesi ve yerinin değiştirilmesi
MADDE 17-

(1) Bir yarışmanın hava şartlarının elverişsizliği nedeniyle ertelenme yetkisi bir (1) saat öncesine kadar o müsabakalardan sorumlu tertip komitesine, bu saatten sonra da müsabaka hakemine aittir.

Takım kadroları
MADDE 18-

(1) Atlı cirit müsabakaları için, her takım, yedi (7) asıl ve dört (4) yedek sporcu ve atları ile kulübü tarafından yazılı olarak görevlendirilmiş bir (1) idareci hazır bulunurlar. Bütün takım adına sorumlu kişi bu idarecidir. Seremoni de 7 (yedi) attan eksik çıkan takım hükmen yenik sayılır. Oyuna en az yedi (7) at ve sporcu ile başlanır. Oyun esnasında oyuncu ve at sayısı her ne sebepten olursa olsun (at bakımı dahil) beş (5)’ten aşağı düşerse, o takım hükmen mağlup olur. Yedek oyunculardan en fazla üç (3) oyuncu cirit toplayıcısı olarak görevlendirilir.

Oyun süreleri
MADDE 19-

(1) Atlı cirit müsabakaları; 40 dakikadan iki devre halinde, toplam 80 dakika oynanır ve devre arası 10 dakikadır. Oyun esnasındaki duraklamalar, (inkıtalar) o devre sonuna ilave edilerek süre tamamlanır. Bir hücum süresi en fazla 35 saniyedir, 20’uncu saniyede yazı hakemi tarafından binici uyarılır. Bu süre içerisinde ciridini kullanmayan sporcunun takımı 1 ceza puanı ile cezalandırılarak, ikinci hamle süresi için 20 saniye verilir, bu süre içerisinde de de cirit kullanmayan sporcu kendi alayına döner ve takımına 2 (iki) ceza puan verilir. Birinci hamle süresiyle (35 saniye) hamle hakkı kendi takımından başka sporcuya verilir.

Neticenin İlanı
MADDE 20-

(1) Atlı cirit müsabakalarında sonucu, takımlar sahadan ayrılmadan müsabakanın bitiminden sonra mevcut puanların artı (+), eksi (-) toplanıp, çıkarılmasını müteakip yazı hakemi tarafından hazırlanan sonuç tutanağı başhakemin tasdikiyle tamamlanarak ilan edilir ve tutanaklar resmi evrak olarak müsabaka gözlemcisi tarafından muhafaza altına alınır.

(2) Oyun bitiminde her takımın aldığı (+) artı ve (-) eksi puanları ayrı ayrı toplarlar, bulunan değerleri birbirinden çıkarmak suretiyle takım puanlarını tespit ederek, puanı yüksek olan tarafı yazı hakemine bildirirler. Puanlamada iki eksi (-) bir artı (+) ile değerlendirilip puanlar hesaplanır (tekli puanlar 0,5 olarak hesaplanır).

(3) Baş hakem devre arası skor durumunu anons eder.

(4) Atlı cirit müsabakalarında sonuçta beraberlik durumu ortaya çıkması olağandır. Ancak final veya eleme müsabakalarında mutlaka bir takımın rakibine üstünlük sağlayabilmesi için sonucun tespiti ve ilanını müteakip ara vermeksizin (yarı sahalar değişmek kaydı ile) 10’ar dakikalık iki devre halinde 20 dakikalık uzatma süresi oynatılır. Bu durumda da sonuç değişmez ise en fazla pozitif puan toplayan takım beraberlik değişmez ise, en fazla 4 puan alan toplayan takım beraberlik değişmez ise, en az eksik puan alan takım, yine beraberlik değişmez ise kuraya yoluyla sonuç tespitine gidilir.

Küme düşme ve terfi
MADDE 21-

(1) Mahalli veya bölgesel lig müsabakaları sonucunda, kaç takımın bir üst kümeye terfi ve kaç takımın bir alt kümeye düşeceği ile ilgili Tertip Kurulunca müsabaka sezonunun başlangıç tarihinden en az 15 (on beş) gün öncesinden, tespit edilerek karar altına 7

alınır ve aynı gün bağlı bulundukları Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlükleri vasıtasıyla ilgili kulüplere tebliğ edilir.

Hükmen yenik sayılma
MADDE 22-

(1) Atlı cirit müsabakalarında;

a) Müsabakanın yapılacağı belirtilen sahaya, tespit olunan saatten, 20 dakika önce en az yedi (7) atlıdan aşağı sayıda, sporcu ile gelmeleri veya müsabaka saatinde sahaya çıkmamaları halinde,

b) Takımların müsabaka esnasında, her ne sebepten olursa olsun 5 (beş) atlıdan aşağıya düşmeleri (bakım için hakemden izin almış olsa bile) veya oyun süresinin bitiminden önce, sahayı terk etmeleri halinde,

c) Oyuncu lisanslarının, isim listeleriyle birlikte, müsabaka saatinden en az yarım saat (30 dakika ) önce ibraz edilmemesi halinde,

ç) Asker sporcuların Spor Genel Müdürlüğü Sicil Lisans Yönetmeliğindeki ilgili hükümleri yerine getirmeden müsabakalara iştirakleri halinde,

d) Kendi kulübünde lisanslı olmayan veya vize süresi geçmiş sporcu oynatılması durumunda,

e) Usulüne uygun olarak çıkarılmamış lisans kullanılması veya lisans üzerinde tahribat yapılması halinde,

f) Cezalı veya tedbirli sporcu oynatılması halinde, bu hatalardan birisini veya birkaçını işlemiş olan takımlara, hükmen mağlubiyet verilmekle beraber, söz konusu suça iştirak eden idareci eğitmen (antrenör) ve sporcular hakkında Ceza Yönetmeliği hükümleri uygulanmak üzere işlem yapılması,

g) Sporcu, idareci, antrenör ve yardımcıları ile yetkililer ve taraftarların ayrı ayrı veya birlikte hakeme veya rakip takıma müdahale veya fiili saldırıda bulunmaları oyunun aksamasına sebebiyet vermeleri ve müdahaleler sonucu hakemin oyunu tatil etmesi halinde hükmen mağlup sayılır. Ayrıca hükmen mağlup edilen takımdan bir maç daha kaybetmiş gibi puanları silinir. Hükmen galip sayılan takımada üç galibiyet puanı verilir. Olaylara her iki takımda karışmış ise iki takımda hükmen sayılabilir. Sporcu, idareci, antrenör ve yardımcıları maç bitip sahayı terk edinceye kadar tüm cezai hükümlere tabiidir.

Hükmen yenilgi ile küme düşme
MADDE 23-

(1) Atlı cirit müsabakalarında 22.maddede belirtilen hükmen mağlubiyet cezasına muhatap olan takımlar;

(2) Ligden ihraç edilerek, bir alt kümeye düşürülür. Bir alt küme yoksa, 1 (bir) yıl resmi müsabakalara iştirak edemezler.

(3) Bu cezai hükümleri yerine getirmeyen kulüplerde aynı şekilde, ligden ihraç bir alt kümeye tenzil veya bir yıl bekleme cezalarına çarptırılırlar.

Sporcu kıyafetleri, atların teçhizatı ve oyun kuralları
MADDE 24-

(1) Sporcu kıyafetleri;

a) Atlı cirit oynamaya müsait kıyafet içerisinde, takım renkleri belirten formalar giyebilir. Bu Formalar en az 15x3 cm ölçeğinde küçük olmamak kaydıyla numaralı olmalıdır.

Müsabakaya katılacak bütün sporcuların yedekler dahil kaskları giymiş olmaları gerekmektedir.

b) Sporcu yırtıcı ve kesici olmayan mahmuz takılabilir.

(2) Atların Kuşamı;

a) Atın başlığı; (dizgin) deriden yapılan atın başını çevreleyerek saran ve atın yönetimini kolaylaştıran, aynı zamanda gemin takıldığı bir kuşamdır. 8

b) Binek teçhizatı; eyer atın bel kısmına üstten keçe ve kesici olmayan üzengilerden oluşan bir teçhizattır. Hakemler üzengileri kontrol ederek maçı başlatır.

c) Atlara numara verilmesi; Atlar en az 15x3 cm ölçeğinde küçük olmamak kaydıyla numaralı olmalıdır.

Atlı cirit oyun kuralları ve puanlama
MADDE 25-

(1) Seremoni sonrası kaptanlar eşliğinde orta hakem kura atışı gerçekleştirir. Kurayı kazanan saha seçim hakkını sahip olur kurayı kaybeden takım ise ilk at çıkarma hakkına sahip olur. Hakemin başlama işareti ile ilk at çıkarma hakkına sahip takımın bir oyuncusu karşı takımın atış sahasına kadar gider. Hamle süresinde yarım veya tam çark halinde ciridini atarak kaçar, hamle hakkını kullanan bu oyuncuya, diğer takımdan bir atlı kovalayarak kurallardaki puanları almaya gayret eder.

(2) Gerekli durumlarda oyunun durdurulması başhakemin sesli ilanı orta saha hakemin bayraklı ikazı ile olur (Bayrak iki elle saha ortasına yukarı ve kol hizasında sallanır). İmkân dâhilinde telsiz kullanılır.

(3) Kulüpler tarafından görevlendirilen yedek sporcular cirit toplayıcı olarak , oyun esnasında oyun alanına girerek cirit toplarlar, oyun alanına sporcu ve orta hakemin haricinde (başhakemden izinsiz) hiç kimse giremez, cirit toplayıcısı olarak görevlendirilen sporcular hiçbir şekilde aktif sporculara ve oyunun gidişatına müdahale edemezler. Hakemler bu sporcuları ikaz ve ihraç yetkisine sahiptir. İhraç edilen cirit toplayıcısı yerine takım kadrosunda olmayan bir sporcu sahaya sokulamaz.

(4) Takımlar oyun müddetince üç (3) yedek atını ve yedek sporcu yan hakeme haber vermek kaydıyla değiştirebilirler. Değişiklik sonucu oyundan çıkan at ve oyuncu bir daha oyuna giremezler. Ancak oyundaki atların binicileri kendi aralarında orta hakeme bilgi vermek kaydıyla en fazla iki at değişikliği yapılabilir. Sporcunun bindiği toplam at sayısı iki (2)’den fazla olamaz ve sporcu indiği ata tekrar binemez.

(5) Alay çıkışları alay durağından yapılır, erken çıkış, yasak saha ihlali çift çıkış gibi hatalı hareketler yasak saha ile atış sahası çizgisi alanlarını kapsayan sahada yapılan hatalı hareketlerdir.

(6) Hamle hakkını kullanan ciritçi, atış sahasından alaydaki rakiplerine zamanı içinde ciridini atar bu kabil atışlarda (alay atışlarında) kabul edilir.

(7) Atış alanından yapılan atışlarda atış yapan sporcunun atının dört (4) ayağı da atış sahasına girmeden atış yapamaz. Atış sahasına girmeden atış yapan sporcunun hamle hakkını kullanmış sayılır ve oyun devam eder, takımına bir ceza puanı verilir.

(8) Atış alanından alaya yapılan atışlarda mesafe aranmaz.

(9) Karşı alaya hamle yapan sporcu atış sahasında iken, ciridini kullanmadan rakip alaydan 1 veya 1’den fazla sporcu, hamle eden sporcuya, hücum edip atış sahasına girdiklerinde, hücum eden sporcu mesafe aramaksızın bunlardan birine ciridini atar. İsabet var ise artı 4 puan alır. Ayrıca müdafaa alması gereken ve atış sahasına giren her bir sporcu için yaptığı ihlalden dolayı takımına 1 ceza puanı verilir.

(10) Ata vuruş isabet kabul edilmez. Ciridi ata kasten vurma 1 ceza

(11) Oyun esnasında hakem kararına riayet etmeyen ve kasıtlı hareket eden sporcu ihtar veya ihraç ile cezalandırılır.

(12) Bir ciritçi ortak alan içinde ciridini atar, isabet ettiremez, cirit hedeften dikey ve yatay hatta bir at boyundan uzağa düşerse veya ciridi kaçan sporcuyu geçmez ise hamle hakkı aynı sporcuda kalır (gayesiz cirit).

(13) İsabet diz altı ve boyun yukarısı isabet sayılmaz.

(14) Kafaya cirit atmak yasaktır. Ciridi kasten kafaya atan sporcu ihraç edilir ve 4 ceza puanı verilir. 9

(15) Hamle hakkı doğan sporcunun oyun alanına yan çizgilerden giremez, girerse 1 ceza puan verilir.

(16) Maçtan önce kulüpçe ismi verilen idareci veya antrenör kesik çizgiler dışına çıkarsa takımı 4 ceza puanla cezalandırılır.

(17) Cirit atışına müsaade edilen yerlerden (ortak alandan veya atış alanında) yapılan isabetli atışa 4 (dört)

(18) Rakibini kes ve yakalayıp bağışlama 4 (dört)

(19) Kesme ve yakalamada yan çizgi ihlal edilirse tanımlarda belirtilen yatay hat

(20) mesafesi ihlal edilen yan çizgi kabul edilir, bu çizgi ile en az bir at boyu uzaklıkta olmalıdır. Yan çizgi dışında isabete puan verilmez.

(21) Atılan ciridi oyun alanında alay durağı hariç havada tutma 4 (dört), atılan ciridi tutmaya teşebbüs esnasında sporcuya ciridin değmesi veya çarpması kaydıyla isabetli atış puanı verilir,

(22) Oyun esnasında ciridini yere düşüren sporcu, 1 (bir) ceza puan alır.

(23) Yakın mesafede rakibine cirit atma 3 (üç) ceza ve ihtar (sarı kart)

(24) Atını rakip atlıya kasten çarptırma 4 (dört) ceza ve ihraç (kırmızı kart)

(25) Atı ile karşı alaya girmek 2 ceza

(26) Alay çizgisi ve yan çizgi ihlallerinde ihlalden bir önce aldığı pozitif puan silinir ve ihlal durumuna göre ceza puanı da verilir. Alayına çizgi ihlali yapmadan dönemsi halinde pozitif puan kaydedilir, daha sonra yapacağı çizgi ihlalinden dolayı bu puan silinmez.

(27) Karşı alaya kasten dalıp cirit kullanması halinde 3 ceza, alaya girme durumunun ciddiyetine göre ihtar (sarı kart) veya ihraç (kırmızı kart), aynı sporcu tekrar alaya girer ve ciridini kullanır ise ihraç edilir.

(28) Alay durağında cirit oyuncusu kendini savunma için cirit ve kamçı ile cemle yapılabilir, kendini savunma için tutma yoktur tutma isabet olarak kabul edilir. Ortak alan ve atış sahasında yapılan çelmeler isabet olarak kabul edilir.

(29) Yan çizgi ihlali 3 ceza

(30) Alaya atışlarda atış sahası dışından atış 3 ceza

(31) Cirit atma (hamle) hakkını kullanmama 1 ceza

(32) Attan düşme tehlikeli bir olay olduğu için oyun durdurulur. Hamlesini kullanmış ise hamle hakkı karşı tarafa geçer. Eğer hamlesini kullanmamış ise hamle hakkı kendi takımında kalır.

(33) Attan düşme kesme ve yakalama anında olursa rakip sporcu 4 puanını alır.

(34) Her ne sebepten olursa olsun hakemin izni dışında attan inen veya kasıtlı olarak kendi attan atan sporcuya ihtar tekrarında ihraç ve takımı adına 4 ceza puanı verilir.

(35) Alay durağının arka çizgisinin dışında hamle hakkını bekleyen her bir sporcu için 1 ceza puan

(36) Çift çıkışa 1 ceza

(37) Erken çıkışa 1 ceza

(38) Ortak alanda iki at boyu mesafeden daha yakın mesafeden (yakın mesafaden yapılan atış) atış yapan sporcu ihtar ve takımı 3 ceza puanla cezalandırılır. İkinci kez yakın mesafeden cirit kullanan aynı sporcu ihraç ve takımı 3 ceza puanla cezalandırılır.

(39) Her oyuncuda en fazla tek cirit sopası bulunur, her fazla cirit sopası için 1 ceza puan verilir.

(40) Her ne sebepten olursa olsun ihraç edilen sporcunun atı da ihraç edilmiş sayılır yerine at veya sporcu oyuna alınmaz.

(41) Hamle yapan sporcu atış alanından kullanacağı cirit alay durağı çizgisini geçip en az bir at boyu mesafe gitmek zorundadır (gayesiz cirit) gitmez ise takımı adına 1 ceza puanı verilir ve hamle hakkı karşı takımına geçer. 10

(42) Eksi puan getiren hareket ile kendine avantaj sağlayan sporcunun aldığı pozitif puan verilmez.

Müsabaka hakemleri
MADDE 26-

(1) Her müsabakada 1 Oyun Başhakemi, 1 Yazı hakemi, 2 Yardımcı Yazı Hakemi, 1 orta saha ve 2 yan Çizgi Hakemi olmak üzere toplam 7 hakem görevlendirilir. Resmi müsabakalarda bir (1) Federasyon gözlemcisi, bir (1) Federasyon merkez hakem kurulundan gözlemci bulundurulur:

a) Oyun baş hakemi: Sahanın en hâkim yan orta noktasında emniyet çizgisi dışında yüksek bir kulede durur. Oyunun tüm idaresinden sorumludur, oyunun tek yetkilisidir.

1) Oyunun kurallarını uygulayarak puan verir.

2) Verdiği puanları yazı başhakemi vasıtası ile cetvellere işlemesini sağlar.

3) Müsabaka başlama bitiş mola süresi ile neticesini ilan eder,

4) Müsabaka raporunu ilgili kurullara verir.

5) Müsabaka esnasında diğer hakemleri denetler ve uyumlu çalışmalarını sağlar.

6) Oyun esnasında oyun disiplinine aykırı hareket eden sporcuları ihtar, beş dakika at indirme cezası veya oyundan ihraç ile cezalandırmak, yetkisine sahiptir.

b) Yazı hakemi: Oyun Baş Hakeminin görev yaptığı kulenin alt tarafında bulunan yazı masasının ortasında ayakta veya oturarak görev yapar, takımların aldıkları puanları işletir.

1) Oyun başhakeminin yardımcısıdır,

2) Puan işlemesinde olduğu gibi ihtar, beş dakika at indirme ve ihraç cezalarını işletir.

3) Yazı hakemlerinin takım puantajlarının son kontrolünü yapar, imzalar ve oyun başhakemine verir.

4) Hamle esnasında kronometre tutar.

c) Yardımcı yazı hakemleri: Bir oyunda iki yazı hakemi bulunur, yazı masasının kenarında oturarak görev yaparlar, oyun Başhakeminden gelen karar ve puanları yorum yapmadan aynen işler,

ç) Orta saha hakemi: Oyun Başhakeminin bulunduğu yerin karşısındaki yan çizgi boyunca hareketli olarak görev yapar, hamle hakkını kullanacak takımı ikaz eder, elinde aynı ebatta takımları temsil eden iki bayrak tutar. İmkân dâhilinde telsiz kullanılır.

1) Çıkış hakkı olan tarafa bir adım atarak elindeki bayrakları karşı tarafa ve yere paralel olarak tutar oyuncunun çıkış yapmasını sağlar. İmkân dâhilinde telsiz kullanılır. 2) Çizgi hakemlerinin çizgi ihlali, erken ve çift çıkış için verdikleri işaretleri aynen tekrarlayarak başhakeme iletir. İmkan dahilinde telsiz kullanılır.

3) Kesme olayı gerçekleştiğinde elindeki bayrakları başhakeme doğru paralel tutarak iletir. İmkan dahilinde telsiz kullanılır.

4) Takımların oyuncu değişikliği isteğini her iki bayrağı çapraz tutarak oyun başhakemine bildirir. İmkan dahilinde telsiz kullanılır.

5) Oyun başhakemi oyunu durdurma çağrısı yaptığında bulunduğu yerden sahaya girerek ellerindeki kırmızı ve beyaz renkteki bayrakları yanlara ve yukarı sallayarak oyunu durdurur. İmkan dahilinde telsiz kullanılır.

6) Yarışma günü ve müsabaka saatinden yarım saat önce takım idarecilerine verilecek listede yarışmaya katılacak binici ve atların yedekler dahil isim ve lisanslarını at tescil belgelerini alır, müsabaka çizelgelerine işler her iki takımın birbirlerine itirazlarının olup olmadığını yazı hakemleri ile karşılıklı tespit eder.

7) Atları veteriner kontrollerini yazı hakemleriyle birlikte yapar.

e) Çizgi hakemleri: Bir oyunda iki çizgi (yan) hakemi bulunur. Yan çizgi ile yasak çizgisinin kestiği yerde görev yaparlar. 11

1) Atış sahasına girmeden veya yasak çizgisini ihlal ederek cirit atan ve yasak saha çizgisini ihlal eden ciritçinin temsil edildiği bayrağı kaldırarak ihlali bildirir. İmkan dahilinde telsiz kullanılır.

2) Yan çizgi hatalarında çizgi hakemi hata yönüne dönerek önce bayrakları havaya sonra hata yapan takımın bayrağını hata yönüne paralel tutarak bildirir. İmkan dahilinde telsiz kullanılır.

3) Ciridin sporcuya isabet edip etmediğinin tespitinde başhakeme yardımcı olur.

Oyun hakemlerine yardımcı görevliler
MADDE 27-

(1) Tercihe bağlı olmak üzere tempoya uygun müzik ekibi, mahalli davul zurna

(2) Sahayı düzenleyenler ve diğer görevlileri

(3) Doktor veya sağlık memuru, Veteriner, Emniyet görevlileri

Temsilciler
MADDE 28-

(1) Tertip Kuruluna iştirak eder, Federasyonu temsil, organizasyonun yönetmelik hükümleri dahilinde tezahürü ve sonuçlanması hususunda tek yetkili ve sorumludur.

Gözlemciler
MADDE 29-

(1) Geleneksel Spor Dalları Federasyonu Hakem talimatnamesinde düzenlendiği gibidir.

Ödüller ve at bakımı
MADDE 30-

(1) Müsabakalarda;

a) Federasyonca müsabakalara davet edilen atlara yolda ve ikamette olmak üzere her gün için 8 kg arpa veya tutarı at sahiplerine Federasyonca ödenir.

b) Federasyon Ödül ve Destek Talimatnamesi göre ödüller düzenlenir.

İtirazlar
MADDE 31-

(1) Müsabaka öncesi, müsabaka esnasında ve sonrasında yapılan itirazlar başhakeme yapılır; Başhakemin incelemesi (veya itiraza esas belgelerle birlikte) oyun sonuç raporunda itirazı zikretmek kaydıyla Tertip Kuruluna 5 gün içerisinde gönderir.

(2) İtiraz ücreti, 250 TL’dir.

(3) İtirazın haklı bulunması halinde gereği yapılır ve nakit alınan itiraz ücreti aynen iade edilir.

(4) İtirazlar müsabaka da 30 dakika sonra başhakeme verilir. Yapılan itirazlar bir 10 gün içerisinde sonuçlandırılır.

Cezalar
MADDE 32-

(1) Federasyon ve il müsabakalarında sporla bağdaşmayacak hal veya harekette bulunan yönetici, at, sahibi ve sporcu hakkında hakem raporu ile Federasyon Ceza Talimatına göre işlem yapılır. 12

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli Hükümler

Doping kontrolü
MADDE 33-

(1) Veterinerlik hizmetleri ve doping kontrollerinde aşağıda belirtilen esaslara uyulur:

a) Müsabaka öncesi ve müsabaka sonrası tüm ve veterinerlik hizmetleri ve doping kontrolleri Geleneksel Spor Dalları Müsabaka Yönetmeliği ile FEI Veterinerlik Yönetmeliği Kurullarına uygun olarak yürütülür.

b) Federasyon istediği zaman doping kontrolü yaptırabilir.

c) İlke olarak galip gelmiş takımın en fazla puan toplayan iki attan numune alınarak doping kontrolü yaptırılır. Ayrıca, Federasyon temsilcisinin kura ile belirleyeceği at veya atlardan numunesi alınarak doping kontrolü yaptırılabilir.

ç) Federasyon kararı ile doping yapıldığı tespit edilen atta kullanılan yasak kimyasal maddenin kandaki miktarı 0 (sıfır) veya etkisizlik düzeyine inene kadar atın müsabakalara katılmasına izin verilmez. atın sağlık durumu düzelene kadar müsabakalara giremez.

d) Doping kontrolü için gerekecek tüm harcamalar federasyonca ödenir. Şikayet üzerine yapılan doping kontrolünde dopingli madde bulunmaz ise bütün masraf şikayet edenden tanzim edilir.

Yurtdışından gelecek sporcular
MADDE 34-

(1) Yurtdışından gelecek sporcular ve bu sporculara uygulanacak müeyyideler diğer spor dallarında olduğu gibidir. Ancak, kendi masraflarını ve onlar için takımlarının masraflarını kendileri veya kendi ülkeleri karşılar. Yabancı sporcular için iskân müsaadesi ve lisans tescili işlemleri diğer spor dallarında olduğu gibi ilgili kulüp tarafından ikmal edilir.

Sorumluluk
MADDE 35-

(1) Geleneksel Spor Dalları Federasyonu ve diğer Müsabaka Tertip Kurulları müsabakalarda önce, müsabaka sırasında, müsabakaya katılan sporcunun kendisine, atına veya malına zarar verebilecek herhangi bir kaza ziyan veya sakatlıktan ötürü sorumlu tutulamazlar.

Eğitim amaçlı dış faaliyetler
MADDE 36-

(1) Atlı cirit sporunun amacına yardımcı olacak eğitim esaslı dış faaliyetlerde bulunulması, atlı cirit sporunun dünyaya yayılması açısından çok önemli ve tabiidir.

(2) Ülkemizde veya dış ülkelerde atlı cirit öğretim ve tekâmül kursları açılabilir

(3) Çağdaş atıcılık esasları, yetiştiricilik, bakım veteriner hekimlik ve nalbantlık eğitimi hususunda dış ülkelerde eğitim kurslarına iştirak edebilir.

(4) Yabancı uzman daveti ile ülkemizde kurslar tertip edilebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Son Hükümler

Yürürlük
MADDE 37-

(1) Bu Talimat Federasyon Resmi Internet sayfasında yayımı tarihinde (25.04.2014) yürürlüğe girer. 13

Yürütme
MADDE 38-

(1) Bu Talimat, hükümlerini Geleneksel Spor Dalları Federasyonu Başkanı yürütülür.